दसऱ्याच्या दिवशी सर्व ठिकाणी रावणाचे दहन केले जाते. कारण याला सर्व ठिकाणी अधर्मावर धर्माच्या विजयाचे प्रतिक मानले गेले आहे. पण मध्याप्रदेशामधील एक शहर असे देखील आहे जिथे रावणाला पूजले जाते. होय दसऱ्याच्या दिवशी मंदसौरची एक अनोखी मान्यता जोडली गेली आहे.

किवंदतीच्या मते देशामध्ये ज्या काही स्थानांना रावणाची पत्नी मंदोदरीचे माहेर मानले जाते त्यामध्ये मंदसौर देखील सामील आहे. मंदसौरमध्ये यामुळे दशाननला आपले जावई मानले जाते आणि जावई म्हणून त्याची पूजा केली जाते. जावई असल्यामुळे रावणाच्या प्रतिमेसमोर महिला घूंघटमध्ये जातात. दसऱ्याच्या दिवशी सकाळी रावणाच्या प्रतिमेचे पूजन केले जाते आणि रात्री गोधुलि बेलाचे दहन केले जाते.

हे सर्व आवभगत नामदेव समाजाच्या देखरेखीखाली खानपुरामध्ये होते. पूर्वी या शहराला दशपुर म्हणून ओळखले जात होते. तिथे रावणाची स्थायी प्रतिमा बनवली गेली होती. खानपुरा क्षेत्रमध्ये रुंडी नामक स्थानावर हि प्रतिमा स्थापित आहे. समाज या प्रतिमेचे पूजन करतो.

या गावचा आहे जावई

मंदसौरमध्ये रावणाला पूजले जाते कारण रावणाची धर्मपत्नी मंदोदरीचे माहेर होते. यामुळे या शहराचे नाव मंदसौर असे पडले. कारण मंदसौर रावणाचे सासर होते आणि येथील मुलीचे रावणासोबत लग्न झाले होते. यामुळे जावयाच्या परंपरेमुळे रावणाच्या प्रतिमेचे दहन न करता त्याची पूजा केली जाते. मंदसौरच्या रूंडीमध्ये रावणाची मूर्ती बनवली गेली आहे. ज्याची पूजा केली जाते.

घूंघटमध्ये येतात महिला

रावण येथील जावई आहे. यामुळे महिला जेव्हा प्रतिमेच्या समोर येतात तेव्हा त्या घूंघट घेतात. असे यामुळे कारण रावण येथील जावई होता. जावयाच्या समोर कोणतीही महिला उघड्या तोंडाने समोर येत नाही. मंदसौरमध्ये रावणाची प्रतीम वीस फुट इतकी उंच आहे. तर येथील लोक वर्षभर रावणाची पूजा करतात.

प्रतिमेच्या पायाला बांधतात धागा

प्रतिमेच्या पायाला धागा बांधून नवस मागतात. अशी मान्यता आहे कि या प्रतिमेच्या पायाला धागा बांधल्याने कोणताही आजार होत नाही. यानंतर राम आणि रावणाची सेना निघते. संध्याकाळी वधाच्या अगोदर रावणाच्या समोर उभे राहून क्षमा याचना करतात. ते म्हणतात कि, सीतेचे हरण केले होते यामुळे रामाची सेना तुमचा वध करण्यास आली आहे. यानंतर प्रतिमा स्थळी अंधार होतो, नंतर प्रकाशमान होताच रामाची सेना उत्वाव साजरा करू लागते.

Post a Comment

थोडे नवीन जरा जुने